Levent Hurdacı

Levent’te hurdacılık potansiyelini anlamak için bölgeyi klasik bir sanayi alanı gibi değerlendirmemek gerekir. Burada metal hurdanın ana kaynağı fabrika üretim firesi veya ağır imalat değildir. Levent’i belirgin biçimde farklılaştıran unsur; Büyükdere Caddesi çevresindeki yüksek yoğunluklu ofis ve ticaret yapıları ile 1., 2. ve 3. Levent’in daha eski, bahçeli ve düşük katlı konut dokusunun yan yana bulunmasıdır. 4. Levent yönüne çıkıldığında ise çok katlı yapıların ve iş merkezlerinin ağırlığı daha da artar.

Levent’in çekirdeği, 1940’ların sonundan itibaren geliştirilen planlı toplu konut yerleşimine dayanır. İlk etapta bahçeli konutların bulunduğu yerleşim, sonraki etaplarla genişlemiş; 4. Levent’te farklı yüksekliklerde blokların da bulunduğu bir yapı düzeni ortaya çıkmıştır. Buna karşılık bugün “Levent” adı günlük ve ticari kullanımda yalnızca Beşiktaş’taki Levent Mahallesi’ni değil, Büyükdere Caddesi boyunca Şişli ve çevresine taşan geniş iş merkezleri aksını da tarif edebilmektedir.

Bu ikili yapı, Levent hurdacı aramalarında karşılaşılan malzeme profilini de doğrudan değiştirir. Bölgenin en dikkat çekici hurda kalemleri arasında hurda kablo ve bakır başta olmak üzere alüminyum, demir, paslanmaz/krom ve sarı hurda bulunur. Ancak bu metallerin nereden çıktığı, bir sanayi bölgesinden oldukça farklıdır.

Levent için en anlamlı metal hurda kalemlerinden biri hurda kablodur. Bunun temel nedeni Büyükdere Caddesi ve çevresinde çok sayıda kurumsal ofis, iş merkezi, alışveriş alanı, otel ve karma kullanımlı yapının bulunmasıdır.

Kanyon Büyükdere Caddesi No:185’te, MetroCity No:171’de yer alır. ÖzdilekPark ise yine Büyükdere Caddesi üzerinde bulunan Özdilek Center’ın; alışveriş merkezi, River Plaza iş merkezi ve otel fonksiyonlarıyla birlikte çalışan karma yapısının bir parçasıdır. Bu ölçek ve kullanım çeşitliliği, Levent’teki metal hurda profilinin önemli bölümünün binaların teknik altyapısıyla ilişkili olmasına yol açar.

Ofis katlarının yeni bir kiracıya göre yeniden düzenlenmesi, mağaza dekorasyonlarının değiştirilmesi veya teknik sistemlerin modernize edilmesi sırasında farklı kablo grupları sökülebilir. Bunlar arasında elektrik besleme kabloları, zayıf akım hatları, ağ ve haberleşme kabloları, yangın ve güvenlik sistemi kabloları ile çeşitli cihaz besleme hatları bulunabilir.

Özellikle geniş ofis katlarında yapılan kapsamlı tadilatlarda kablo miktarı konut tadilatına kıyasla daha yüksek olabilmektedir. Bununla birlikte bütün kablolar aynı hurda değerine sahip değildir. Kalın kesitli bakır enerji kablosu ile ince data kablosunun içerdiği metal oranı aynı değildir. Bu nedenle Levent hurda kablo alımı yapılırken kablonun yalnızca toplam ağırlığı değil; iletkeninin bakır veya alüminyum olması, kesiti, izolasyon oranı ve malzemenin karışık ya da ayrıştırılmış halde bulunması önem kazanır.

Levent’te bakır hurda denildiğinde ilk olarak kablo düşünülse de bölgenin bina tipi daha geniş bir kaynak çeşitliliği yaratır.

Plazalarda ve büyük ticari yapılarda elektrik panolarının yenilenmesi, dağıtım sistemleri üzerinde yapılan çalışmalar ve mekanik tesisat revizyonları sırasında bakır içeren parçalar ortaya çıkabilir. Büyük klima ve iklimlendirme sistemlerinde bulunan bakır borular, bağlantılar ve bazı ekipman bileşenleri de söküm sonrasında bakır hurdası niteliği kazanabilir.

Levent’in konut tarafında ise farklı bir tablo vardır. Bölgenin ilk yerleşimleri küçük bahçeli ve düşük katlı konutlarla oluşturulmuş, sonraki etaplarda daha büyük villa tipi yapılar geliştirilmiştir. Eski yapıların kapsamlı tadilatlarında;

eski bakır tesisat boruları,

elektrik tesisatından çıkan bakır kablolar,

ısıtma ve mekanik tesisat parçaları,

pirinç vana ve bağlantı elemanları

metal hurda olarak ortaya çıkabilir.

Dolayısıyla Levent bakır hurdası piyasasında hem kurumsal bina teknik tesisatından hem de eski konutların yenilenmesinden kaynaklanan malzemelerle karşılaşmak mümkündür.

Büyükdere Caddesi, Levent hurdacılığının en karakteristik mikro bölgelerinden biridir. Buradaki metal hareketliliğinin nedeni bir metal sanayi kümesi değil, yoğun ve yüksek standartlı ticari gayrimenkul stokudur.

MetroCity’nin hem alışveriş hem ofis fonksiyonları bulunurken Kanyon perakende, yeme-içme ve farklı ticari kullanımları bir arada barındırır. Özdilek Center’da ise AVM, plaza ve otel aynı kompleks içinde faaliyet gösterir.

Bu yapılar ve Büyükdere hattındaki diğer ofis binaları düşünüldüğünde metal hurdanın ortaya çıkabileceği başlıca işlemler şunlardır:

Ofis katı yenilemeleri: Bölme sistemleri değiştirilirken kablo, metal kanal, elektrik ekipmanı ve alüminyum profiller sökülebilir.

Mağaza değişimleri ve dekorasyon: Vitrin sistemleri, alüminyum doğramalar, metal raf ve konstrüksiyonlar, elektrik tesisatı ile paslanmaz ekipmanlar hurda haline gelebilir.

Mekanik tesisat yenilemeleri: Klima sistemleri ve diğer mekanik ekipmanlardan bakır boru, alüminyum parçalar, demir ve paslanmaz malzemeler çıkabilir.

Bina teknik ekipmanlarının değiştirilmesi: Pano, motor, pompa, kablo tavaları, metal muhafazalar ve çeşitli tesisat parçaları farklı metal sınıflarına ayrılabilir.

Bu nedenle Büyükdere Caddesi çevresinde hurda hacminin yalnız inşaat dönemlerinde oluşacağını düşünmek doğru değildir. Faaliyette olan binalardaki dönemsel teknik yenilemeler de önemli bir metal hurda kaynağıdır.

Levent’in modern ticari yapıları alüminyum açısından ayrıca önemlidir. Cephe ve iç mekân uygulamalarında kullanılan metal sistemler nedeniyle tadilat ve söküm işlerinden;

alüminyum doğrama, profil, çerçeve, menfez, dekoratif yapı elemanı ve çeşitli cephe parçaları çıkabilir.

Konut tarafında ise pencere ve balkon doğramalarının yenilenmesi alüminyum hurdasının daha tipik kaynaklarından biridir.

Burada alüminyumun demirden ayrı tutulması önem taşır. Boyanmış profil, temiz profil, levha ve karışık alüminyum parçalar aynı özellikte değildir. Özellikle büyük bir mağaza veya ofis sökümünde farklı metalleri tek konteynerde karıştırmak yerine alüminyumun, demirin ve kablonun ayrı gruplanması malzemenin doğru değerlendirilmesini kolaylaştırır.

Levent’te demir hurda bulunmasına rağmen bölgenin yapısı nedeniyle ağırlıklı kaynak ağır sanayi değildir. Demir daha çok bina ve işletme yenilemeleri sırasında ortaya çıkar.

Metal bölmeler, korkuluklar, kapılar, raf sistemleri, konstrüksiyon parçaları, klima taşıyıcıları, mekanik tesisat parçaları ve tadilat sırasında sökülen çeşitli çelik elemanlar bu gruba girebilir.

Daha büyük miktarlarda demir ise bina yenileme, kapsamlı söküm veya şantiye çalışmalarında ortaya çıkabilir. Bu açıdan Levent demir hurdası, örneğin bir sanayi sitesindeki sürekli imalat firesinden ziyade proje ve bakım çalışmalarına bağlı, dönemsel niteliktedir.

Bu ayrım önemlidir. Levent için “fabrikalardan düzenli tonajlı demir hurdası çıkar” şeklinde bir yaklaşım bölgenin gerçek ekonomik yapısını yansıtmaz.

Levent’te “krom hurda” olarak aranan malzemelerin önemli bir bölümü pratikte paslanmaz çelik ürünlerdir. Bölgedeki AVM, otel, restoran ve kurumsal yapılarda paslanmaz metal kullanımı konut bölgelerine göre daha çeşitlidir.

Profesyonel mutfak ekipmanları, tezgâhlar, evyeler, raflar, servis ekipmanları, korkuluklar, dekoratif yüzeyler ve bazı mekanik tesisat elemanları kullanım dışı kaldığında paslanmaz hurda olarak değerlendirilebilir.

Özellikle yeme-içme işletmesinin kapanması, taşınması veya mutfak konseptinin değiştirilmesi sırasında çıkan paslanmaz malzemeler, sıradan demirle karıştırılmadan değerlendirilmelidir. Paslanmaz çeliğin alaşım yapısı ve sınıfı hurda niteliğini etkilediği için yalnızca “metal” şeklinde toplu sınıflandırma yapmak doğru olmaz.

Levent’in yerel yapısının ilginç özelliklerinden biri, tarihî mahalle çarşısı ile modern iş merkezlerinin birbirine oldukça yakın bulunmasıdır. Levent Çarşısı, mahallenin ilk toplu konut düzeni oluşturulurken günlük ihtiyaçları karşılayacak bir ticaret alanı olarak planlanmıştır.

Çarşı ve çevresindeki daha küçük işletmelerden çıkan hurda genellikle plaza ölçeğindeki projelerden farklıdır. Küçük dükkân tadilatlarında metal raf, kepenk parçaları, alüminyum doğrama, elektrik kablosu, paslanmaz ekipman veya pirinç tesisat parçaları gibi daha sınırlı miktarlarda hurda oluşması beklenir.

Büyükdere hattındaki kurumsal yapılarda ise tek bir ofis katının yenilenmesi bile daha fazla kablo, metal kanal, alüminyum profil ve teknik ekipman ortaya çıkarabilir.

Bu nedenle Levent’te hurda alımı için tek tip toplama organizasyonu yerine malzemenin çıktığı bina türünü dikkate almak gerekir.

1., 2. ve 3. Levent’in planlı konut dokusu, Büyükdere Caddesi üzerindeki ticari yapılardan tamamen farklı bir hurda profili oluşturur.

Eski bir konutun kapsamlı yenilenmesinde tek bir metal türü yerine birçok küçük grup bir arada çıkabilir:

bakır elektrik kablosu,

bakır tesisat borusu,

sarı/pirinç musluk ve vana parçaları,

eski alüminyum pencere doğramaları,

demir kapı ve korkuluklar,

radyatör ve çeşitli ısıtma sistemi parçaları,

çelik konstrüksiyon ve bahçe elemanları.

Bu yapıların bir kısmının bahçeli ve daha düşük yoğunluklu olması, malzemenin bina içinden çıkarılması bakımından yüksek katlı bir plaza ile aynı operasyonu gerektirmez. Buna karşılık dar sokaklarda araç konumlandırma ve komşu parselleri engellemeden yükleme yapma ihtiyacı daha fazla planlama gerektirebilir.

Levent, Levent yerleşiminin önceki etaplarından mimari olarak farklılaşır; alçak konutlarla birlikte farklı yüksekliklerde blokların kullanıldığı bir planlamaya sahiptir. Günümüzde 4. Levent adı ayrıca Büyükdere Caddesi çevresindeki daha geniş iş bölgesi için de kullanılmaktadır.

Bu nedenle 4. Levent hurdacı talebi hem konut tadilatlarından hem ofis ve ticari yapılardan kaynaklanabilir. Özellikle çok katlı yapılarda asansör, elektrik dağıtımı, mekanik tesisat, havalandırma ve ortak alan sistemlerinin ölçeği büyüdükçe sökülen metal ekipmanın niteliği de değişir.

Burada kablo, bakır boru, elektrik panosu, klima ekipmanı, demir konstrüksiyon ve alüminyum profil gibi gruplar daha sık karşılaşılabilecek metal hurdalardır.

Levent İstanbul’un önemli ulaşım düğümlerinden biridir. M2 hattında hem Levent hem 4. Levent istasyonları bulunur; Levent ayrıca M6 Levent–Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü hattının başlangıç noktası ve M2 ile aktarma merkezidir. Büyükdere Caddesi de Maslak, Zincirlikuyu ve Beşiktaş yönleri arasındaki ana karayolu akslarından biridir; MetroCity’nin resmi ulaşım bilgileri de yapının Büyükdere üzerindeki bu bağlantısını açık biçimde göstermektedir.

Bu erişilebilirlik hurda taşıması için avantaj sağlasa da Levent’in yoğunluğu operasyonun planlı yürütülmesini gerektirir.

Özellikle büyük plaza ve AVM’lerde hurda alımı sırasında doğrudan yol kenarından yükleme yapmak yerine bina yönetiminin belirlediği servis girişi, yük asansörü, otopark yüksekliği ve çalışma saatlerinin dikkate alınması gerekebilir. Büyük miktarda malzemede araç tipi ve yükleme düzeninin önceden belirlenmesi, hem zaman kaybını hem de bina içerisindeki gereksiz taşıma hareketini azaltır.

Konut sokaklarında ise büyük araç yerine hurda miktarına uygun araç kullanılması daha pratik olabilir.

Levent gibi farklı bina tiplerinin çok yakın mesafede bulunduğu bir bölgede “karışık metal” yaklaşımı önemli değer kayıplarına neden olabilir.

Örneğin bir ofis tadilatından aynı anda;

bakır kablo, alüminyum profil, galvaniz kablo tavası, demir konstrüksiyon ve paslanmaz parçalar çıkabilir. Bunların tek grupta değerlendirilmesi yerine metal cinsine göre ayrılması gerekir.

Benzer şekilde bir konut tadilatındaki sarı vana ile bakır boru aynı kategori değildir. Paslanmaz mutfak tezgâhının sıradan demir profilden, alüminyum doğramanın çelik kapıdan ayrılması gerekir.

Özellikle kabloda dış görünüş yanıltıcı olabilir. Aynı kalınlıktaki iki kablonun iletken kesiti veya bakır oranı farklı olabileceğinden Levent hurda kablo fiyatı araştırılırken yalnız kilogram üzerinden genel bir kablo fiyatı beklemek doğru sonuç vermez.

Bölgenin ekonomik ve fiziksel yapısı birlikte değerlendirildiğinde Levent için öne çıkan grup kablo ve bakır hurdasıdır. Bunun arkasında ofis yoğunluğu, elektrik ve iletişim altyapısı, yüksek kapasiteli mekanik sistemler ve sık yapılan iç mekân düzenlemeleri vardır.

Alüminyum özellikle ticari cephe, doğrama ve dekorasyon sistemlerinde; paslanmaz/krom restoran, otel ve ticari mutfak ekipmanlarında; sarı hurda tesisat elemanlarında; demir ise tadilat, yapı sökümü ve teknik ekipmanlarda önem kazanır.

Buna karşılık talaş, seri üretim metal firesi veya fabrikadan düzenli çıkan ağır çelik hurdalar Levent’in kendi ekonomik karakterini tanımlayan başlıca kalemler değildir. Bu tür hurdalar sanayi bölgeleri için çok daha tipiktir.

Levent’i diğer bölgelerden ayıran tam olarak budur: metalik hurda burada üretim bandından değil, yüksek değerli kentsel yapı stokunun sürekli bakım, yenileme, kiracı değişimi ve teknik modernizasyonundan beslenir.

Levent’te metal hurda alımının verimli yürütülebilmesi, yalnız hurdanın kilosunu bilmekle sınırlı değildir. Büyükdere Caddesi üzerindeki bir plaza katından çıkan yüzlerce metre kablonun alınmasıyla Levent Çarşısı çevresindeki bir işletme tadilatı veya 2. Levent’teki bir konut yenilemesinden çıkan metal parçaların alınması aynı operasyon değildir.

Plazalarda teknik servis alanları, yük asansörleri ve bina yönetimi koordinasyonu öne çıkarken; konutlarda sokak erişimi ve malzemenin yapıdan çıkarılması önem kazanır. Mağaza ve restoran sökümlerinde ise kabloyla birlikte alüminyum, paslanmaz ve demirin doğru ayrıştırılması daha belirleyici olabilir.

Bu nedenle Levent hurdacı, Levent hurda kablo alımı, Levent bakır hurdası, 4. Levent hurdacı veya Büyükdere Caddesi hurda alımı gibi ihtiyaçlarda bölgenin karma konut–ofis–ticaret yapısını bilen bir değerlendirme yaklaşımı önemlidir. Levent’in hurdacılık potansiyeli ağır sanayi ölçeğinde değil; yoğun teknik altyapısı, büyük ticari yapıları, eski konut stoku ve sürekli yenilenen iş mekânlarının yarattığı değerli metal akışında ortaya çıkar.