Mithatpaşa Hurdacı

Mithatpaşa, Eyüpsultan’ın klasik yoğun kent dokusundaki mahallelerinden farklı bir hurdacılık profiline sahiptir. Kemerburgaz yerleşiminin parçası olan mahalle, geçmişte Eyüpsultan’ın kırsal kuşağı içinde değerlendirilirken bugün yeni konut projeleri, ulaşım yatırımları, depolama ve ticari kullanımlar ile daha hareketli bir yapı kazanmaktadır. Eyüpsultan Kaymakamlığı da Mithatpaşa’yı tarihsel olarak ilçenin Kemerburgaz çevresindeki kırsal yerleşimleri arasında tanımlamaktadır.

Bu değişim, Mithatpaşa hurdacı faaliyetlerinin kaynağını da doğrudan etkiler. Mahallede hurda oluşumunu yalnızca konutlardan çıkan eski metal eşyalar üzerinden değerlendirmek yeterli değildir. Yeni şantiyelerden çıkan demir ve kablo parçaları, elektrik ve mekanik tesisat yenilemelerinden ayrılan bakır, iş yeri ve depolardan çıkan metal ekipmanlar, alüminyum doğrama ve cephe malzemeleri ile yapıların bakım ve tadilatlarından gelen sarı ve paslanmaz metal parçaları bölgedeki daha anlamlı hurda grupları arasındadır.

Mithatpaşa’nın son yıllardaki değişiminin en güçlü göstergelerinden biri büyük ölçekli gayrimenkul projeleridir. Kemerburgaz Mithatpaşa Mahallesi’ndeki 246 ada 5 parselde geliştirilen Next Level Country projesi 42 bin metrekareyi aşan arsa üzerinde planlanmış, toplam inşaat alanı yaklaşık 82 bin metrekare olarak açıklanmıştır. Aynı mahallede 244 ada 1 parsel üzerinde başka bir büyük konut projesinin de geliştirilmesi, bölgedeki yapılaşmanın tekil bina inşaatlarından daha geniş ölçekli bir dönüşüme sahip olduğunu göstermektedir.

Bu tür şantiyeler metal hurda bakımından özellikle önemlidir. İnşaatın farklı aşamalarında kesim artığı inşaat demiri, profil, iskele ve kalıp yardımcı elemanları, elektrik kablosu parçaları, bakır iletkenler, alüminyum profiller, mekanik tesisat ekipmanları ve çeşitli bağlantı elemanları ortaya çıkabilir. Bunların miktarı ve türü projenin aşamasına göre değiştiğinden Mithatpaşa’da sabit bir hurda kompozisyonundan söz etmek doğru olmaz.

Hafriyat ve kaba yapı döneminde demir ağırlığı artabilirken, elektrik ve mekanik tesisat aşamalarında hurda kablo ve bakır daha belirgin hale gelir. Cephe, doğrama ve iç imalatlara geçildiğinde ise alüminyum, paslanmaz çelik, pirinç bağlantı parçaları ve çeşitli metal profiller daha fazla önem kazanabilir.

Mahallenin nüfus verilerindeki yükseliş de yapılaşma eğilimini destekleyen bir başka göstergedir. Açık kaynaklarda TÜİK verilerinden aktarılan serilerde Mithatpaşa’nın nüfusunun 2007’de yaklaşık 4 bin seviyesinden 2025’te 9.663 kişiye yükseldiği görülmektedir. Özellikle 2019 sonrasında artışın hızlanması, bölgedeki konut ve yerleşim hareketliliğinin yalnızca proje duyurularından ibaret olmadığını düşündürmektedir.

Mithatpaşa için hurda kabloyu önemli kılan tek unsur yeni konut inşaatları değildir. Bölgenin elektrik altyapısının büyümesi, ticari birimlerin çoğalması, depo ve işletme kullanımları, ulaşım altyapısı ve mevcut yapıların modernizasyonu birlikte değerlendirildiğinde kablo kaynakları çeşitlenmektedir.

Yeni yapılarda enerji hatları, zayıf akım sistemleri, yangın algılama tesisatı, internet ve haberleşme altyapısı, güvenlik sistemleri, asansörler, otopark altyapısı ve mekanik sistemlerin elektrik bağlantıları ciddi miktarda kablo kullanılmasını gerektirir. Uygulama sırasında ölçü dışı kalan parçalar, revizyon sonrasında sökülen hatlar ve tesisat değişiklikleri metalik hurda niteliğindeki kabloların başlıca kaynaklarıdır.

Mithatpaşa’da kablo açısından ayrıca Kemerburgaz Metro İstasyonu çevresi dikkat çeker. M11 Gayrettepe–İstanbul Havalimanı hattındaki Kemerburgaz durağı Mithatpaşa sınırları içindeki Selanik Bulvarı üzerinde konumlanmaktadır. Hat 2023 yılında işletmeye alınmış olup Kemerburgaz, Göktürk ve İstanbul Havalimanı arasında önemli bir ulaşım bağlantısı sağlamaktadır.

Raylı sistem tesislerinin kendisi özel ve kontrollü altyapılar olduğundan burada ortaya çıkan metalleri sıradan hurda kaynağı gibi değerlendirmek doğru değildir. Ancak metro istasyonunun bölgeye getirdiği erişilebilirlik; çevrede yeni konut, ticari alan, otopark, elektrik altyapısı ve hizmet yatırımlarını desteklediği için dolaylı olarak Mithatpaşa’daki metal kullanımını ve ilerleyen dönemlerde bakım kaynaklı metal hurdaları artırabilecek bir etkendir.

Mithatpaşa’da bakır hurdasının başlıca kaynağı elektrik kabloları olmakla birlikte yalnızca kablo içindeki iletkenlerle sınırlı değildir. Konut ve ticari yapılarda kullanılan elektrik panoları, bara sistemleri, topraklama iletkenleri, klima ve soğutma tesisatları, bazı mekanik sistemler ve yapı yenilemeleri sırasında sökülen bakır borular da değerlendirmeye konu olabilir.

Yeni yapılaşmanın yoğunlaştığı mahallelerde bakır hurdası iki farklı kanaldan oluşur. Birincisi şantiyelerde yeni malzemenin uygulanması sırasında kalan kesim ve montaj parçalarıdır. İkincisi ise eski yapıların yenilenmesi veya mevcut tesisatın değiştirilmesi sonucu çıkan malzemedir.

Bu nedenle Mithatpaşa bakır hurdası değerlendirilirken malzemenin tek kalem halinde görülmemesi gerekir. Soyulmuş bakır iletken, kablodan ayrılmamış bakır, yanık olmayan tesisat kablosu, bakır boru ve karışık bakır parçalarının nitelikleri birbirinden farklıdır. Özellikle şantiye, elektrikçi, mekanik tesisat firması ve yapı bakım ekiplerinden çıkan malzemelerde ayrıştırma yapılması, hurdanın gerçek metal içeriğinin belirlenmesini kolaylaştırır.

Mithatpaşa’nın önemli avantajlarından biri İstanbul’un kuzey ulaşım sistemine olan bağlantısıdır. Mahalleye erişimde D-020 İstanbul–Kemerburgaz yolu önemli bir aks oluşturur; bölge içindeki Eski Kemerburgaz Caddesi, Selanik Bulvarı ve Bahçeköy Caddesi de yerel ulaşımın temel parçaları arasındadır. Resmî taşınmaz raporlarında Mithatpaşa içindeki adreslere ulaşım tariflerinin bu yollar üzerinden verilmesi, söz konusu aksların bölgedeki fiilî erişim açısından önemini göstermektedir.

Hurdacılık açısından bu durum özellikle demir profil, ağır makine parçası, büyük alüminyum doğrama grupları veya toplu şantiye hurdası gibi hacimli malzemelerde önem taşır. Yoğun merkez mahallelerde dar sokaklar ve araç parkı yükleme faaliyetlerini sınırlarken Mithatpaşa’nın bazı kesimlerinde ana arterlere daha hızlı çıkılabilmesi toplu metal hurdaların araçla alınmasını kolaylaştırabilir.

Bununla birlikte mahallenin her noktası aynı erişim yapısına sahip değildir. Eski yerleşim dokusu, yeni proje alanları ve daha geniş parsellerin bulunduğu çevreler arasında araç yaklaşımı bakımından farklar vardır. Bu nedenle özellikle yüksek miktarlı demir veya şantiye hurdalarında yükleme noktası ve araç erişimi önceden değerlendirilmelidir.

Mithatpaşa tamamen konut mahallesi değildir. Güncel ticari ilanlarda Selanik Bulvarı ve mahalle çevresinde bin metrekarenin üzerinde depo kullanımları görülebilmektedir. Bölgede madencilik, inşaat ve doğal taş alanında faaliyet gösteren işletmelerin adreslerinin de Mithatpaşa ve Kemerburgaz sınırlarında bulunduğu görülmektedir. Bu örnekler mahallede ağır sanayi bulunduğu anlamına gelmez; ancak konutla birlikte depo, lojistik ve işletme kullanımının da var olduğunu gösterir.

Bu tür işletmelerden çıkabilecek metal hurdalar faaliyet alanına göre değişir. Depolarda raf sistemleri, çelik konstrüksiyon parçaları, metal palet veya ekipman, elektrik tesisatı ve kullanım dışı makine aksamları; inşaat ve saha işleriyle ilişkili işletmelerde ise profil, çelik parça, kablo ve çeşitli ekipman metalleri daha anlamlı olabilir.

Mithatpaşa hurdacı hizmetinde bu nedenle yalnızca evsel ölçekte birkaç metal parçanın alınmasına değil, işletme ve depo tahliyelerinde oluşabilecek toplu metal hurdalara da uygun değerlendirme yapılması gerekir.

Mahallede miktar açısından öne çıkabilecek metal türlerinden biri demirdir. Özellikle yapılaşmanın devam ettiği alanlarda demir hurdası farklı biçimlerde ortaya çıkar:

Şantiye Kesim Artıkları: İnşaat demiri, çelik profil ve montaj sırasında ölçü dışında kalan parçalar.

Söküm Malzemeleri: Eski korkuluk, çelik kapı, demir doğrama, çatı konstrüksiyonu ve benzeri yapı elemanları.

Depo Ekipmanları: Raf sistemleri, taşıma ekipmanları ve metal konstrüksiyonlar.

Ticari Mekân Tadilatları: Kepenk, raf, bölme sistemi ve çelik taşıyıcı parçalar.

Site ve Konut Bakımları: Bahçe kapıları, korkuluklar, kazan dairesi ekipmanları ve çeşitli metal tesisat parçaları.

Özellikle büyük proje alanlarında demirin diğer metal türleriyle karışık halde toplanması değer tespitini güçleştirebilir. Bakır kablo, alüminyum profil veya paslanmaz parçaların demirden ayrılması, her grubun kendi niteliği üzerinden değerlendirilmesine imkân verir.

Mithatpaşa’daki yeni konut ve ticari yapı karakteri alüminyum hurdasını da önemli hale getirir. Alüminyum pencere ve cephe profilleri, kapı sistemleri, menfezler, bazı çatı ve dış cephe elemanları ile klima sistemlerinden çıkan parçalar bu grubun yaygın kaynaklarıdır.

Sarı olarak bilinen pirinç hurdası ise daha çok vana, musluk, bağlantı elemanı, tesisat parçası ve çeşitli mekanik ekipmanlarda görülür. Tek başına büyük tonajlar oluşturması beklenmese de tesisat sökümlerinde bakırla birlikte değerli bir hurda kalemi haline gelebilir.

Krom veya paslanmaz çelik hurdası da özellikle modern konutların ortak alanlarında, ticari mutfaklarda, korkuluklarda, dekoratif yapı elemanlarında, mekanik tesisatlarda ve işletme ekipmanlarında ortaya çıkabilir. Mithatpaşa’nın yeni yapı stoku büyüdükçe bu tür yüksek nitelikli metal hurdaların payının eski, yalnızca konut ağırlıklı mahallelere göre daha görünür hale gelmesi beklenebilir.

Mithatpaşa’yı özgün kılan noktalardan biri, eski Kemerburgaz yerleşim dokusu ile yeni büyük ölçekli proje alanlarının aynı mahallede buluşmasıdır. İstanbul Caddesi çevresindeki mevcut yerleşim, Eski Kemerburgaz Caddesi bağlantıları ve daha uzun süredir kullanılan konutlarda hurdalar ağırlıklı olarak tadilat ve yenilemeden kaynaklanabilir. Nitekim Mithatpaşa Mahallesi muhtarlığının da İstanbul Caddesi üzerinde bulunması bu aksın yerleşim içindeki önemini göstermektedir.

Yeni proje bölgelerinde ise durum farklıdır. Rumeli Yolu Caddesi ve D-020 çevresindeki büyük parsellerde yeni üretim ve şantiye kaynaklı hurdalar daha belirgindir. Bu alanlarda metalin kaynağı eski yapı sökümünden çok yeni imalat artığı, geçici şantiye tesisatı, kablo ve montaj parçası olabilir.

Dolayısıyla “Mithatpaşa hurda” talebi tek tip bir hizmet alanını ifade etmez. Mahallenin eski yerleşim bölümü, yeni konut projeleri, depo ve ticari kullanımları birbirinden farklı metal hurda profilleri üretmektedir.

Mithatpaşa’da mahalle ölçeğinde altyapı yatırımları da sürmektedir. Eyüpsultan Belediyesi Mart 2026’da 3. Ceylan Sokak’ta yaklaşık 1.500 metrekarelik alan üzerinde 50 araç kapasiteli bir otoparkın yapımının sürdüğünü; projede elektrikli araçlar için altı şarj ünitesinin de yer alacağını açıklamıştır.

Bu tür projeler doğrudan hurda kaynağı olarak görülmemelidir. Ancak elektrik altyapısı, kablolama, aydınlatma, metal konstrüksiyon ve şarj sistemlerinin mahallede yaygınlaşması, Mithatpaşa’nın teknik altyapısının giderek daha karmaşık hale geldiğini gösterir. Uzun vadede bakım, revizyon ve sistem değişiklikleri de kablo, bakır, alüminyum ve çeşitli metal ekipman hurdalarının oluşmasına neden olabilir.

Mithatpaşa’da hurdanın değerini yalnızca toplam ağırlık üzerinden değerlendirmek yeterli değildir. Özellikle şantiye ve işletme kaynaklı toplu hurdalarda malzemenin metal türüne göre ayrılması gerekir.

Hurda kablonun bakır veya alüminyum iletkenli olması, bakırın temiz ya da karışık halde bulunması, demirin profil veya farklı bir ekipman parçası olması, alüminyumun profil veya karışık döküm niteliği taşıması ve paslanmaz çeliğin kalitesi değerlendirmeyi değiştirir.

Bu ayrım Mithatpaşa gibi aynı anda hem yeni inşaatların hem mevcut konutların hem de ticari/depo kullanımlarının bulunduğu bölgelerde daha da önemlidir. Bir şantiye çıkışı ile apartman tadilatından çıkan metal yığını aynı yöntemle değerlendirilmemelidir.

Mithatpaşa için metal hurdacılığın temel karakteri, Kemerburgaz’ın devam eden dönüşümüdür. Mahallenin geçmişte daha düşük yoğunluklu ve kırsal karakterli bir yerleşim olması, bugün ise metro bağlantısı, D-020 erişimi, yeni konut projeleri, depo kullanımları ve artan nüfusla gelişmesi hurda kaynaklarını çeşitlendirmiştir.

Bu nedenle bölgede özellikle hurda kablo, bakır, demir, alüminyum, sarı ve krom/paslanmaz hurda öne çıkar. Kablo ve bakırda elektrik–mekanik tesisatlar; demirde şantiye ve yapı sökümleri; alüminyumda doğrama ve cephe sistemleri; sarı ve krom hurdada ise tesisat ile ticari yapı ekipmanları belirleyici kaynaklardır.

Mithatpaşa hurdacı hizmetinin yerel açıdan doğru okunması da tam olarak burada başlar: Mahalle artık yalnızca eski Kemerburgaz yerleşiminin metal hurdalarını üreten bir bölge değildir. Yeni yapı stokunun, büyük proje sahalarının, ulaşım yatırımlarının ve ticari kullanımların aynı anda etkili olduğu; buna bağlı olarak metal hurda çeşitliliğinin giderek arttığı bir Kemerburgaz mahallesidir.