Perpa Hurdacı

Perpa’da hurdacılığı anlamak için bölgeyi klasik bir konut mahallesi veya küçük sanayi sitesi gibi değerlendirmek yeterli değildir. Perpa Ticaret Merkezi, Şişli’nin Halil Rıfat Paşa Mahallesi’nde, Okmeydanı’nda bulunan; elektrik, elektronik,ndislik firmalarının yoğun biçimde bir arada bulunduğu büyük bir ticaret kompleksidir. Resmî firma rehberinde 80’den fazla sektör yer alması ve özellikle teknik sektörlerin öne çıkması, burada oluşabilecek metal hurdaların niteliğini doğrudan belirler.

Bu nedenle Perpa hurdacı ihtiyacında öne çıkan malzemeler, yalnızca eski demir parçaları değildir. Elektrik tesisatı yenilemelerinden çıkan hurda kablolar, pano ve otomasyon çalışmalarından kalan bakır ile alüminyum parçalar, teknik servislerden çıkan metal ekipmanlar, makine parçaları, paslanmaz malzemeler, pirinç bağlantı elemanları ve işletme tadilatlarından sökülen çeşitli metaller Perpa’nın ticari yapısıyla daha doğrudan ilişkilidir.

Perpa’nın güncel firma rehberindeki sektör dağılımı, bölgedeki metal hurda potansiyelini anlamak açısından önemli bir gösterge sunar. Rehberde elektrik ekipmanları kategorisinde yüzlerce firma bulunurken bilişim teknolojileri, telekomünikasyon, teknik hırdavat, makine ve ekipmanları, aydınlatma, takım tezgâhları ve otomasyon da öne çıkan kategoriler arasındadır. Mekanik tesisat, inşaat taahhüt, metal ürünler ve mutfak ekipmanları gibi alanlarda da işletmeler bulunmaktadır.

Bu sektör bileşimi Perpa’yı, metal hurdasının büyük ölçüde konut tadilatlarından çıktığı yerleşim bölgelerinden ayırır. Burada metal malzemeler çoğu zaman ticari ve teknik faaliyetlerin yan ürünü olarak ortaya çıkar.

Örneğin bir elektrik firmasının depo veya mağaza düzenlemesinde kullanılmayan kablo parçaları, pano sacları ve bağlantı elemanları oluşabilir. Bir otomasyon veya elektromekanik işletmesinde motor, sürücü sistemi, kablo kanalı, metal gövde ve makine parçası değişimi gündeme gelebilir. Telekomünikasyon ve güvenlik sistemleri alanında faaliyet gösteren işletmelerde ise kablolama yenilemeleri, rack sistemleri, metal kasalar ve bağlantı ekipmanları hurda niteliği kazanabilir.

Dolayısıyla Perpa’da hurda değerlendirmesinde işletmenin faaliyet alanını bilmek, malzemenin yalnızca ağırlığına bakmaktan daha anlamlıdır.

Perpa’nın hurdacılık açısından en belirgin özelliklerinden biri, kablo ve elektrik ekipmanlarıyla bağlantılı ticaretin güçlü olmasıdır. Resmî rehberde elektrik ekipmanları en yoğun sektörlerden biri olarak görünürken doğrudan kablo firmaları, elektrik malzemesi satıcıları, otomasyon işletmeleri ve elektromekanik firmaları da A ve B blok içerisinde faaliyet göstermektedir.

Bu yapı, Perpa hurda kablo alımında birkaç farklı kaynağı öne çıkarır.

Elektrik malzemesi ticareti sırasında ölçüden kalan kablo parçaları, hasarlı veya kullanılamayan kablolar ve proje sonrası artan malzemeler oluşabilir. Elektrik taahhüt firmaları farklı şantiyelerden sökülen veya uygulamadan kalan kabloları kendi işyerlerinde biriktirebilir. Otomasyon ve makine firmalarında kontrol kabloları, enerji kabloları ve makine bağlantılarından kalan kesitler ortaya çıkabilir. Telekomünikasyon ve güvenlik sistemleri firmalarında ise daha ince kesitli ve farklı yapıda kablolarla karşılaşılması mümkündür.

Hurda kablonun değeri yalnızca toplam kilogramına göre düşünülmemelidir. Bakır veya alüminyum iletken oranı, kablonun kesiti, izolasyon miktarı, tek damar veya çok damarlı olması ve farklı kablo tiplerinin birbirine karışıp karışmadığı değerlendirmede önemlidir.

Perpa gibi teknik ürün ticaretinin yoğun olduğu bir yerde bu ayrım daha da önem kazanır. Kalın enerji kablosu ile ince haberleşme kablosunun aynı kategoride değerlendirilmesi doğru olmayacağı gibi, bakır iletkenli kablo ile alüminyum iletkenli kablonun da ayrı ele alınması gerekir.

Perpa’da bakır hurdasının en görünür kaynaklarından biri kablo olsa da metalin ortaya çıkabileceği alan bununla sınırlı değildir. Elektrik, elektromekanik, makine, enerji ve tesisat sektörlerinin yoğunluğu; farklı bakır içerikli malzemelerin de oluşabileceğini gösterir.

Bunlar arasında kullanım dışı kalan bakır bara parçaları, elektrik panolarındaki iletken parçalar, motor ve bobinlerden gelen bakır, tesisat uygulamalarından kalan bakır borular ve çeşitli elektrik bağlantı elemanları sayılabilir.

Perpa firma rehberinde elektrik ekipmanlarının yanı sıra makine-ekipman, enerji, teknik hırdavat ve mekanik tesisat alanlarının da belirgin olması bu çeşitliliği desteklemektedir.

Özellikle işyeri veya depo boşaltmalarında farklı bakır türlerinin birbirine karışması mümkündür. Kablo, lama, boru, yanmış veya kaplamalı bakır gibi malzemelerin ayrı değerlendirilmesi, hurdanın gerçek niteliğinin belirlenmesini kolaylaştırır.

Perpa’da pano, otomasyon ve elektromekanik alanındaki işletmelerin varlığı bölge için dikkat çekici bir başka noktadır. Resmî firma rehberinde pano üretimi veya satışı yapan işletmelerin yanı sıra endüstriyel otomasyon, elektrik kontrol ve makine sistemleri alanında çalışan firmalar bulunmaktadır. Takım tezgâhları ve otomasyon da rehberde ayrı sektör başlığı olarak yer almaktadır.

Bir elektrik panosu kullanım dışı kaldığında tek tip metal hurda ortaya çıkmaz. Pano gövdesi çoğunlukla demir veya sac karakterindeyken içerisinde bakır bara, kablo, alüminyum parçalar ve farklı metal bağlantı elemanları bulunabilir.

Aynı durum otomasyon sistemleri için de geçerlidir. Eski makine kontrol sistemlerinin veya elektrik dağıtım ekipmanlarının sökülmesinde metal gövde, bakır iletken, kablo ve çeşitli metal komponentlerin ayrıştırılması gerekebilir.

Bu nedenle Perpa’da teknik ekipman hurdasının doğrudan “demir” olarak değerlendirilmesinden önce malzeme bileşiminin incelenmesi önem taşır.

Perpa’daki demir hurdasının karakteri de klasik konut bölgelerinden farklıdır. Bölgede büyük miktarlı bina yıkım hurdasından çok, ticari işletmelerin kullandığı metal sistemlerden kaynaklanan demir ve sac malzemelerle karşılaşılması daha olasıdır.

Raf sistemleri, metal dolaplar, çalışma tezgâhları, makine kasaları, pano gövdeleri, eski mağaza ekipmanları, demir profiller, depolama sistemleri ve tadilat sırasında sökülen metal konstrüksiyon parçaları buna örnektir.

Teknik hırdavat ile makine-ekipman sektörlerinin Perpa’da güçlü biçimde temsil edilmesi bu tür malzemelerin bölgenin ekonomik faaliyetleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu gösterir. Resmî rehberde teknik hırdavat ve makine-ekipman kategorilerinde çok sayıda işletme listelenmektedir.

Özellikle işyeri kapanışı, taşınması veya yeniden düzenlenmesi sırasında oluşan demir hurdasının miktarı günlük küçük parçalardan belirgin biçimde farklılaşabilir. Metal rafların, depolama konstrüksiyonlarının veya ağır teknik ekipmanın sökülmesi durumunda toplu hurda çıkışı meydana gelebilir.

Perpa’da bakır ve kablo kadar sürekli görünür olmasa da sarı, krom ve alüminyum hurdası da belirli faaliyetlerle ilişkilidir.

Sarı Hurda: Pirinç vana, rakor, bağlantı elemanı ve bazı mekanik tesisat parçalarında görülebilir. Mekanik tesisat ve teknik hırdavat işletmeleri nedeniyle Perpa’da bu tür malzemelerle karşılaşılması mümkündür.

Krom ve Paslanmaz Hurda: Paslanmaz ekipman parçaları, mutfak ekipmanları, teknik makineler, bağlantı elemanları veya işletme içi metal uygulamalardan çıkabilir. Perpa rehberinde metal ürünler ve mutfak ekipmanlarının ayrı bir sektör olarak bulunması bu kaynağı bölge açısından anlamlı kılar.

Alüminyum Hurda: Elektrik sistemlerindeki iletkenlerden, kablolardan, profil ve doğramalardan, aydınlatma ürünlerinden, makine parçalarından ve ticari mekân uygulamalarından ortaya çıkabilir. Aydınlatma sektörünün Perpa’daki güçlü varlığı da alüminyum profil ve gövdeli ürünleri hurdacılık açısından dikkate değer hale getirir.

Burada temel nokta, farklı metalleri tek bir karışık hurda grubu halinde değerlendirmemektir. Özellikle teknik işletmelerde küçük hacimli fakat daha değerli sarı, bakır veya paslanmaz parçaların ağır demir hurdasının arasında kalması mümkündür.

Perpa’nın yalnızca içindeki firmalara bakmak da eksik bir değerlendirme olur. Ticaret merkezinin kendisi olağanüstü büyük ölçekli bir yapıdır.

Perpa’nın resmî tarihçesine göre kompleks yaklaşık 669 bin metrekarelik kapalı alana ve 13 kata sahiptir. Binada onlarca asansör, yürüyen merdiven ve kilometrelerce iç ulaşım hattı bulunur. Ayrıca yapının tasarımında araçların her üç katta bir rampalar aracılığıyla binaya girebilmesi öngörülmüştür.

Bu büyüklük, binanın elektrik, mekanik ve ulaşım altyapısının da sıradan bir iş merkezine göre çok daha kapsamlı olduğunu gösterir. Asansörler, yürüyen merdivenler, elektrik dağıtım sistemleri, ortak alan aydınlatmaları, havalandırma ve diğer teknik tesislerin bakım veya yenilemeleri zaman içerisinde metal parçaların kullanım dışı kalmasına yol açabilir.

Burada tarihî yapım miktarlarını günümüzde mevcut hurda miktarı gibi değerlendirmek doğru değildir. Ancak 13 katlı ve yüz binlerce metrekarelik bir ticaret kompleksinin devamlı teknik bakım gerektirmesi, bina kaynaklı metal hurdasının Perpa için anlamlı bir kategori olduğunu gösterir.

Perpa, tek kapılı küçük bir ticaret yapısı değildir. A ve B blokları, farklı kat seviyeleri, garaj ve otopark alanları bulunan geniş bir kompleks olarak çalışır. Yönetimin resmî iletişim bilgilerinde A Blok, B Blok, teknik servis birimleri ve garaj alanları ayrı ayrı gösterilmektedir.

Bu yapı metal hurda alımında lojistiğin önemli olmasına neden olur. Hurdanın hangi blokta ve katta bulunduğu, yükün taşınabilirliği, miktarı ve malzeme türü araç organizasyonunu doğrudan etkileyebilir.

Örneğin birkaç koli içindeki kablo hurdasının tahliyesi ile sökülmüş metal rafların veya ağır makine parçalarının çıkarılması aynı süreç değildir. Büyük veya ağır parçaların bulunduğu işlerde, bina içindeki taşıma güzergâhının ve yükleme noktasının önceden belirlenmesi önem kazanır.

Perpa’nın özgün mimari özelliklerinden biri olan araç erişimli kat sistemi de bu noktada bölgenin klasik çok katlı iş merkezlerinden farklılaşmasını sağlar. Yapının her üç katta bir araç girişine olanak verecek rampalarla planlanmış olması, ticari mal hareketinin binanın kuruluşundan itibaren temel tasarım unsurlarından biri olduğunu gösterir.

Perpa gibi binlerce ticari birimi barındıran büyük yapılarda işyerlerinin kullanım biçimleri zaman içinde değişebilir. Mağaza düzenlemesi, ofis veya depo dönüşümü, elektrik altyapısı yenilemesi ve teknik ekipman değişimi sırasında birden fazla metal türü aynı anda ortaya çıkabilir.

Bir işyeri tadilatında örneğin;

Eski Elektrik kabloları,

Metal Kablo tavaları,

Demir Raf ve konstrüksiyonlar,

Alüminyum profiller,

Elektrik Panoları,

Bakır Bara ve bağlantılar,

Paslanmaz veya sarı bağlantı elemanları

aynı çalışma içerisinde sökülebilir.

Perpa açısından önemli olan, bu malzemelerin oluşum kaynağının büyük ölçüde ticari ve teknik mekân yenilemeleri olmasıdır. Konut bölgelerinde görülen kalorifer peteği, ev tipi tesisat veya bireysel eşya ağırlıklı hurda profili burada ikincil plandadır.

Perpa rehberinde bilgisayar ve elektronik servislerinden elektromekanik işletmelere, makine firmalarından endüstriyel otomasyon işletmelerine kadar geniş bir teknik faaliyet alanı görülmektedir.

Bu işletmelerde metal hurda çoğu zaman komple bir makineden ziyade değiştirilen parçalar şeklinde oluşabilir. Motor gövdeleri, metal kasalar, fan ve soğutma parçaları, güç ekipmanları, kablo ve kablo kanalları, metal bağlantı aparatları ve kullanılmayan mekanik komponentler zamanla hurdaya ayrılabilir.

Özellikle motor, transformatör veya elektromekanik ekipman niteliğindeki parçaların yalnızca dış gövdesine bakılarak sınıflandırılması doğru değildir. İçlerinde bakır sargı veya farklı metal bileşenleri bulunabileceğinden malzemenin yapısı ayrıca değerlendirilmelidir.

Perpa, Halil Rıfat Paşa Mahallesi’ndeki Yüzer Havuz Sokak üzerinde, Okmeydanı-Şişli bölgesinde yer alır. Ticaret merkezinin hemen yakınındaki toplu ulaşım durağı da “Darülaceze-PERPA” adını taşır. Resmî Perpa kaynakları merkezin iki ana yol hattına bağlantılı bir konumda bulunduğunu belirtmektedir.

Bu konum Perpa’yı yalnızca kendi binası içinde oluşan hurdalar açısından değil, çevresindeki Okmeydanı ve Şişli ticari hareketliliği açısından da erişilebilir bir merkez haline getirir.

Ancak Perpa’daki hurda alımında asıl lojistik mesele merkeze ulaşmaktan çok, binanın içerisindeki doğru blok ve yükleme noktasına erişimdir. Büyük kompleks içerisinde bir işletmeden yapılacak metal tahliyesinin, sokak üzerindeki bağımsız bir dükkândan yapılan alımla aynı şekilde planlanması verimli değildir.

Bu nedenle Perpa’daki metal hurdalarda malzemenin türüyle birlikte bulunduğu blok, kat, yaklaşık miktar ve yükleme koşulları da önem taşır.

Perpa’daki işletmelerin teknik karakteri nedeniyle aynı işyerinde farklı metal sınıflarının bir arada bulunması sık karşılaşılabilecek bir durumdur. Kablo, bakır, alüminyum, demir, sarı ve paslanmaz malzemelerin karıştırılması doğru sınıflandırmayı güçleştirir.

Özellikle şu ayrımlar önemlidir:

Bakır İletkenli kablo ile alüminyum iletkenli kablonun ayrılması,

Temiz Bakır parçaların kablodan ayrı tutulması,

Sarı Bağlantı elemanlarının demir parçalarla karıştırılmaması,

Paslanmaz Çelik ile normal demirin ayrılması,

Alüminyum Profil ve parçaların demir hurdasına karıştırılmaması,

Elektrik Panolarının mümkün olduğunda iç bileşenleriyle birlikte değerlendirilmesi.

Perpa’daki elektrik, otomasyon, telekomünikasyon ve makine firmaları düşünüldüğünde bu ayrım genel bir hurdacılık tavsiyesinden ziyade bölgenin işletme yapısıyla doğrudan ilişkili bir konudur.

Perpa için metal hurda profilini tek cümlede özetlemek gerekirse, bölgenin en karakteristik tarafı teknik ticaret kaynaklı metal çeşitliliğidir.

Elektrik ve kablo sektörü nedeniyle hurda kablo ve bakır; makine, teknik hırdavat ve otomasyon faaliyetleri nedeniyle demir, sac ve elektromekanik parçalar; tesisat işletmeleri nedeniyle bakır ve sarı; aydınlatma ve ticari mekân uygulamaları nedeniyle alüminyum; metal ekipman faaliyetleri nedeniyle de krom ve paslanmaz hurda Perpa açısından anlamlı gruplardır.

Perpa’yı diğer bölgelerden ayıran esas unsur ise bu malzemelerin büyük bölümünün konut tüketiminden değil, elektrik-elektronik ticareti, teknik servis, mühendislik, makine, otomasyon, tesisat ve işyeri altyapısından kaynaklanmasıdır.

Bu nedenle Perpa hurdacı hizmetinin bölgeye uygun biçimde ele alınabilmesi için yalnızca “kaç kilo hurda var?” sorusu yeterli değildir. Hurdanın hangi işletme faaliyetinden çıktığı, kablonun türü, teknik ekipmanın içeriği, farklı metallerin ayrılıp ayrılmadığı ve malzemenin A veya B blok içerisindeki tahliye koşulları birlikte değerlendirilmelidir.