Poyrazköy Hurdacı

Poyrazköy’de hurdacılık potansiyelini değerlendirirken İstanbul’un yoğun sanayi veya ticaret bölgelerinde kullanılan ölçütlerle hareket etmek doğru değildir. Beykoz’un Karadeniz’e açılan kıyısında bulunan Poyrazköy; balıkçı barınağı, balıkçılık faaliyetleri, tekne hareketliliği, sahil işletmeleri, düşük yoğunluklu yerleşimi ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü’ne komşu konumuyla farklı bir metal hurda profiline sahiptir.

İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün güncel su ürünleri karaya çıkış noktaları arasında Poyrazköy Balıkçı Barınağı açıkça yer almaktadır. Ayrıca geçmiş yıllarda orkinos avcılığı yapacak teknelerin ağ ölçümlerinin gerçekleştirildiği İstanbul noktalarından birinin yine Poyrazköy Balıkçı Barınağı olması, buradaki denizcilik faaliyetinin yalnızca küçük kıyı tekneleriyle sınırlı olmadığını göstermektedir.

Bu yapı nedeniyle Poyrazköy hurdacı aramalarında öne çıkan metal gruplarının başında tekne ve kıyı tesislerinden çıkabilen demir-çelik parçalar, hurda kablo ve bakır, paslanmaz metal parçalar, alüminyum, pirinç yani sarı hurdası ve çeşitli denizcilik ekipmanlarının metal aksamları gelir.

Poyrazköy’ü Beykoz’un iç kesimlerindeki mahallelerden ayıran temel özelliklerden biri, yerleşimin ekonomik ve fiziksel yapısının denizle güçlü biçimde bağlantılı olmasıdır. Poyrazköy Balıkçı Barınağı yalnızca küçük teknelerin bağlandığı bir kıyı noktası değildir; av sezonu açılışlarının gerçekleştirildiği ve profesyonel balıkçılık faaliyetlerinin görüldüğü yerlerden biridir. Beykoz Belediyesi kaynaklarında da mahalle özellikle balıkçıları ve balıkçı barınağıyla tanımlanmaktadır.

Balıkçı tekneleri ve bunlara bağlı ekipmanlar uzun süre tuzlu su, nem, titreşim ve yoğun mekanik kullanıma maruz kalır. Bunun doğal sonucu olarak bakım ve yenileme dönemlerinde farklı metal parçaların kullanım dışı kalması mümkündür.

Özellikle tekne üzerindeki korkuluklar, bağlantı elemanları, eski metal konstrüksiyonlar, demir profiller, çelik parçalar, makine çevresindeki metal aksamlar ve kullanım ömrünü tamamlayan çeşitli ekipmanlar Poyrazköy demir hurdası açısından önemli kaynaklar oluşturabilir.

Deniz ortamında korozyona dayanıklılığın önemli olması nedeniyle paslanmaz özellikteki parçalar da ayrıca değerlendirilmelidir. Tekne ekipmanlarında, mutfak ve servis bölümlerinde, korkuluklarda, bağlantı parçalarında ve bazı teknik sistemlerde kullanılan paslanmaz çelik malzemeler söküldüğünde sıradan demir hurdasından ayrı sınıflandırılması gereken daha değerli metal grupları ortaya çıkabilir.

Poyrazköy hurda kablo alımında bölgenin denizcilik karakteri özellikle önemlidir. Modern veya yenilenmiş balıkçı teknelerinde elektrik tesisatı; aydınlatmadan navigasyon sistemlerine, pompalar ve vinçlerden motor çevresi elektrik bağlantılarına kadar çok sayıda noktaya uzanır. Tekne elektrik sistemlerinin yenilenmesi sırasında çıkan eski kabloların içeriği ve kesiti birbirinden farklı olabileceği için bütün kabloların tek bir sınıfta değerlendirilmesi doğru olmaz.

Teknelerdeki eski elektrik hatlarının yanı sıra barınak çevresindeki elektrik altyapısı, sahil işletmelerinin tesisat yenilemeleri, konutlardaki tadilatlar ve yeni elektrik uygulamaları da Poyrazköy’de hurda kablo oluşabilecek alanlardır.

Poyrazköy sahilinin yenilenmesine yönelik çalışmalarda Canayakın Caddesi ve sahil çevresinde zemin ve yapı düzenlemelerinin yanı sıra fiber altyapı ağının yenilenmesi ve farklı aydınlatma sistemlerinin kurulması da gündeme gelmiştir. Bu çalışmalar Poyrazköy’de kıyı bölgesinin yalnızca geleneksel bir köy dokusundan oluşmadığını; elektrik, iletişim ve modern kent altyapısının da zaman içinde yenilendiğini göstermektedir.

Bakır hurdasında ise özellikle kablo içleri, elektrik tesisatı parçaları, bazı motor ve elektrik ekipmanlarının bakır içeren bileşenleri ile tesisat yenilemelerinden çıkan bakır parçalar önem kazanır. Hurda kablonun dış görünüşünden ziyade iletken metalin türü, saflığı, kablonun bakır veya alüminyum olması ve üzerindeki izolasyon oranı değerlendirmeyi doğrudan etkiler.

Bu nedenle Poyrazköy bakır hurdası ve Poyrazköy hurda kablo taleplerinde kabloların karışık biçimde değerlendirilmesi yerine türlerine göre ayrılması daha sağlıklı sonuç verir.

Poyrazköy’de yalnızca demir ve bakıra odaklanmak bölgenin gerçek metal profilini eksik bırakır. Tekne ve kıyı işletmelerinde farklı metaller aynı sistem içinde kullanılabilir.

Pirinç olarak da bilinen sarı hurdası, vana, bağlantı elemanı, tesisat parçası, musluk ve çeşitli mekanik bağlantılarda ortaya çıkabilir. Özellikle suyla çalışan sistemler ve tekne tesisatlarında sökülen pirinç parçalar demirden ayrılmalıdır.

Krom olarak günlük ticari dilde ifade edilen paslanmaz hurdalar ise deniz ortamındaki yüksek korozyon riski nedeniyle Poyrazköy açısından dikkate değer bir gruptur. Paslanmaz korkuluk, tezgâh, mutfak ekipmanı, bağlantı parçaları ve tekne aksamları söküldüğünde bunların sıradan demir hurdasına karıştırılması malzemenin gerçek değerinin belirlenmesini zorlaştırır.

Alüminyum hurdası ise hafif yapı elemanlarında, bazı tekne parçalarında, doğrama sistemlerinde, tabela ve cephe uygulamalarında, işletme ekipmanlarında ve elektrik tesisatlarında görülebilir. Özellikle sahil kesimindeki restoran, kafe ve benzeri işletmelerin dönemsel tadilatlarında alüminyum doğrama, profil ve çeşitli metal parçaların çıkması mümkündür.

Poyrazköy’de metal hurda kaynakları yalnızca teknelerle sınırlı değildir. Balıkçı barınağı çevresindeki lokantalar ve ziyaretçi odaklı işletmeler de bölgedeki yapı bakımının önemli bir parçasıdır.

Beykoz Belediyesi tarafından hazırlanan Poyrazköy Sağlıklaştırma Projesi; sahil ve balıkçı lokantalarının bulunduğu Mendirek Yolu çevresinde cephe iyileştirmeleri, trafik düzenlemeleri, yeme-içme alanları, kent mobilyaları, aydınlatmalar ve otopark düzenlemeleri gibi çalışmalar öngörmüştür. Canayakın Caddesi de aynı düzenleme alanıyla bağlantılıdır.

Bu tür bir sahil ekonomisinde metal hurda daha çok büyük fabrika sökümlerinden değil; işletme tadilatlarından ve ekipman değişimlerinden parça parça ortaya çıkar. Eski paslanmaz mutfak ekipmanları, metal tezgâh ve raflar, alüminyum profiller, demir konstrüksiyonlar, elektrik kabloları, klima ve havalandırma sistemlerinden çıkan metal parçalar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Dolayısıyla Poyrazköy hurdacı ihtiyacının önemli bir bölümü tek seferde çok yüksek tonajlı fabrika hurdasından ziyade, farklı noktalarda oluşan ve malzeme türüne göre ayrıştırılması gereken metal partilerinden kaynaklanabilir.

Poyrazköy’ün yerleşim dokusunda konutlar da metal hurdanın sürekli fakat dağınık kaynaklarından biridir. Eski yapılarda gerçekleştirilen elektrik ve sıhhi tesisat yenilemeleri sırasında bakır kablo, bakır boru, pirinç bağlantı elemanları ve demir parçalar çıkabilir.

Kapı ve pencere sistemlerinin yenilenmesi alüminyum profil hurdası oluşturabilir. Çatı, bahçe veya bina çevresindeki eski metal konstrüksiyonların sökülmesi ise demir ve galvanizli metal hurdaların ortaya çıkmasına yol açabilir.

Poyrazköy’de yoğun apartman bloklarının bulunduğu merkezi İstanbul mahallelerinden farklı olarak bu hurdaların kaynağı çoğu zaman daha küçük ölçekli konut ve müstakil yapı bakım çalışmalarıdır. Bu durum hurda toplama organizasyonunda da önemlidir: malzemenin yalnızca ağırlığı değil, bulunduğu nokta, yükleme imkânı ve araçla erişim koşulları da değerlendirilmelidir.

Poyrazköy’ün İstanbul içindeki en ayırt edici konumsal özelliklerinden biri Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün Anadolu yakasındaki ucunda bulunmasıdır. Karayolları Genel Müdürlüğüne göre köprü İstanbul Boğazı’nı Garipçe ile Poyrazköy arasında geçmekte ve Kuzey Marmara Otoyolu’nun Odayeri-Paşaköy kesiminin parçasını oluşturmaktadır.

Bu altyapıyı Poyrazköy’de sürekli büyük miktarda köprü hurdası oluştuğu şeklinde yorumlamak doğru değildir. Köprünün hurdacılık bakımından daha anlamlı etkisi ulaşım coğrafyasıdır.

Poyrazköy, Beykoz merkezinden bakıldığında kuzeyde ve kıyıda kalan nispeten ayrı bir yerleşim olmasına rağmen İstanbul’un kuzeyindeki önemli ulaşım sistemlerinden birine çok yakın konumdadır. Metal hurdaların alınmasında araç planlaması yapılırken mahalle içindeki dar veya yerel yollar ile bölgesel ana ulaşım bağlantılarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle ağır demir parçaları, büyük tekne ekipmanları veya yüksek miktarda metal bulunan toplu sökümlerde aracın malzemeye yaklaşabilmesi, güvenli yükleme alanının bulunması ve taşımanın mahalle trafiğini aksatmayacak biçimde yapılması fiyat kadar önemli hale gelebilir.

Denizcilik ekipmanlarından çıkan hurdalar çoğu zaman tek tip değildir. Bir ekipmanın gövdesi demir-çelik, bağlantı parçaları paslanmaz, elektrik hattı bakır kablo, vana veya fittings parçaları pirinç olabilir.

Bütün parçaların karışık demir hurdası olarak değerlendirilmesi özellikle bakır, sarı, paslanmaz ve alüminyum gibi daha farklı piyasa değeri bulunan metalleri görünmez hale getirir.

Poyrazköy’de tekne bakımı veya işletme sökümü sonucunda hurda oluştuğunda, mümkün olduğu ölçüde metal türlerinin önceden ayrılması daha doğru sınıflandırma yapılmasına yardımcı olur. Özellikle kablonun demir parçalarından, pirincin tesisat parçalarından ve paslanmazın karbon çeliğinden ayrılması önemlidir.

Poyrazköy gibi Karadeniz ve İstanbul Boğazı etkisinin doğrudan hissedildiği bir kıyı yerleşiminde metalin fiziksel durumu iç kesimlerdeki hurdalardan farklı olabilir. Tuzlu su, sürekli nem ve açık hava koşulları özellikle demir ve düşük korumalı metal yüzeylerde yoğun korozyona yol açabilir.

Paslanmış olması demirin metal hurda niteliğini ortadan kaldırmaz; ancak hurdanın üzerinde metal dışındaki yabancı unsurların veya yoğun kirlenmenin bulunması sınıflandırmayı etkileyebilir.

Paslanmaz çelik, pirinç ve alüminyum gibi metalleri ise yalnızca yüzey görüntüsüne bakarak demirden ayırmak her zaman mümkün değildir. Özellikle tekne ekipmanlarının söküldüğü partilerde malzeme türünün doğru tespiti önem kazanır.

Poyrazköy’ü çevresindeki sanayi yoğun ilçelerle aynı hurdacılık modeli içinde değerlendirmek doğru değildir. Burada belirgin bir OSB veya büyük üretim tesisi odağından çok denizcilik ve balıkçılık altyapısı öne çıkmaktadır.

Bu nedenle Poyrazköy’de metal hurda hareketliliğinin temel başlıkları; Balıkçı Barınağı ve teknelerden çıkan metal aksamlar, tekne elektrik sistemlerinden çıkan hurda kablolar ve bakır parçalar, Mendirek Yolu çevresindeki sahil işletmelerinin tadilat hurdaları, konut yenilemeleri ile kıyı ve kent altyapısında kullanılan metal elemanlar olarak şekillenmektedir.

Poyrazköy Balıkçı Barınağı’nın İstanbul’un resmî su ürünleri karaya çıkış noktalarından biri olması da bu denizcilik odaklı değerlendirmeyi desteklemektedir.

Bu yerel yapı, Poyrazköy hurda kablo, Poyrazköy bakır hurdası, Poyrazköy demir hurdası, Poyrazköy sarı hurdası, Poyrazköy krom hurdası ve Poyrazköy alüminyum hurdası gibi aramaların her birinin farklı kaynaklarla ilişkilendirilmesini gerektirir. Bölgedeki hurdayı doğru değerlendirebilmek için yalnızca kilogram miktarına değil; metalin türüne, karışım oranına, söküm durumuna, bulunduğu alana ve yükleme koşullarına birlikte bakılması gerekir.