Yeşilköy Hurdacı

Yeşilköy’de hurdacılık potansiyelini değerlendirirken bölgeyi İstanbul’un üretim ve ağır sanayi mahalleleriyle aynı çerçeveye yerleştirmek doğru olmaz. Bakırköy Belediyesi, Yeşilköy’ü Yeşilyurt ve Şenlikköy ile birlikte villa tipi yapıların öne çıktığı yerleşim alanlarından biri olarak tanımlarken; bölgenin kuzey kesiminde Atatürk Havalimanı, İstanbul Dünya Ticaret Merkezi ve İstanbul Fuar Merkezi gibi çok daha büyük ölçekli tesisler bulunur. Güneyde ise Marmara Denizi kıyısı, Yeşilköy Balıkçı Barınağı ve sahil kullanım alanları farklı bir ekonomik ve fiziksel yapı oluşturur.

Bu nedenle Yeşilköy hurdacı hizmetinde ortaya çıkan metal çeşitleri de tek bir kaynağa bağlı değildir. Bir konut tadilatından birkaç farklı sınıfta bakır ve pirinç çıkabilirken, fuar alanındaki teknik yenilemeler alüminyum profil, kablo ve demir ağırlıklı malzeme oluşturabilir. Kıyıdaki işletme ve barınak yapılarında ise paslanmaz metal, galvanizli demir, alüminyum ve elektrik tesisatı malzemeleri daha anlamlı hâle gelir.

Yeşilköy açısından en dikkatle değerlendirilmesi gereken metal gruplarından biri bakırdır. Bunun temel nedeni bölgede büyük bir bakır işleme sanayisinin bulunması değil; elektrik ve mekanik tesisatı yoğun çok farklı yapı tiplerinin yan yana bulunmasıdır.

Mahallenin eski konutları, müstakil yapıları ve villa karakterindeki yerleşimi bakım, renovasyon ve kapsamlı tadilat süreçlerinde elektrik tesisatlarının yenilenmesine neden olabilir. İBB Kültürel Miras verileri de Yeşilköy’ün tarihsel sivil mimarlık yapılarının bulunduğu, köklü bir yerleşim olduğunu ve Yeşilköy istasyon yapısının da korunan tarihî demiryolu mirasının parçası olduğunu gösteriyor.

Eski elektrik tesisatlarının yenilenmesi sırasında farklı kesitlerde bakır iletken kablolar, pano bağlantıları, topraklama iletkenleri ve çeşitli elektrik parçaları hurdaya ayrılabilir. Klima ve mekanik tesisat yenilemelerinde ortaya çıkan bakır borular da Yeşilköy’deki bakır hurdasının önemli kaynaklarından biridir.

Bunun yanında Yeşilköy Mahallesi sınırları içinde adresi bulunan İstanbul Dünya Ticaret Merkezi ve ona bağlı İstanbul Fuar Merkezi, bölgenin konutlardan tamamen farklı teknik altyapıya sahip bölümünü meydana getirir. İstanbul Fuar Merkezi yaklaşık 96 bin metrekarelik 11 fuar salonuna sahip büyük bir kompleks olarak faaliyet göstermekte ve kendi verilerine göre yılda ortalama 100’e yakın fuara ev sahipliği yapmaktadır.

Bu ölçek; elektrik dağıtımı, aydınlatma, iklimlendirme, ofis altyapısı ve dönemsel stand kurulumlarının ciddi miktarda metal ekipman kullanımını gerektirdiğini gösterir. Her fuar malzemesinin hurdaya çıktığı düşünülemez; pek çok sistem tekrar kullanılır. Ancak kullanım ömrünü tamamlayan stand profilleri, hasarlı elektrik kabloları, pano ekipmanları, metal konstrüksiyon parçaları ve teknik yenilemelerden ayrılan malzemeler bakımından Yeşilköy’ün fuar bölgesi mahalledeki metal hurda hareketinin önemli ticari kaynaklarından biridir.

Bu yüzden Yeşilköy hurda kablo alımı, yalnızca evlerden çıkan birkaç parça elektrik kablosuyla sınırlı düşünülmemelidir. Konut yenilemeleri ile kurumsal tesislerin elektrik bakım ve dönüşümlerinden çıkan kabloların niteliği birbirinden farklıdır. Kablonun bakır veya alüminyum iletkenli olması, kesiti, izolasyon oranı ve içerisindeki metal miktarı sınıflandırmada önem taşır.

Yeşilköy’ü İstanbul’daki sıradan kıyı mahallelerinden ayıran en önemli unsurlardan biri kuşkusuz Atatürk Havalimanı sahasıdır. Ticari yolcu uçuşlarının eski yoğunluğu sona ermiş olmakla birlikte DHMİ’nin Atatürk Havalimanı Başmüdürlüğü hâlen Yeşilköy adresinde faaliyet göstermekte ve DHMİ havalimanı için uçuş operasyon saatini 24 saat olarak göstermektedir.

Havalimanının geniş bir bölümü ise farklı bir kullanım biçimine geçmiş durumdadır. Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi 5 Kasım 2025 tarihinde resmen açılmıştır; Bakanlık, yalnızca yeşil alan büyüklüğünün 1 milyon 215 bin metrekare olduğunu açıklamaktadır.

Böylesine geniş bir teknik alanın geçmişten bugüne dönüşümü, Yeşilköy’de metal hurda değerlendirmesinde havalimanı çevresini ayrı bir başlık hâline getirir. Büyük ölçekli tesislerde elektrik dağıtım sistemleri, mekanik tesisat, iklimlendirme, aydınlatma, metal bölmeler, çelik konstrüksiyonlar ve çeşitli teknik ekipmanlar bulunur. Bakım, söküm veya fonksiyon değişikliklerinde kullanım dışına çıkan metal malzemelerin türü konut hurdasından oldukça farklı olabilir.

Burada önemli olan, havalimanı sahasından sürekli veya belirli miktarda hurda çıktığını varsaymamak; bölgenin teknik tesis karakterinin oluşturabileceği metal çeşitliliğini doğru okumaktır. Özellikle kalın kesitli kablolar, elektrik panolarından ayrılan iletkenler, demir ve çelik ekipmanlar, alüminyum profiller ile mekanik tesisatlardaki bakır ve pirinç parçalar bu tür yapılarda karşılaşılabilecek metal gruplarıdır.

Yeşilköy’ün yerleşim tarafında büyük fabrika sökümleri yerine bina ve bağımsız bölüm ölçeğindeki yenilemeler önem kazanır. Özellikle eski yapılarda kapsamlı iç renovasyon yapıldığında yalnızca demir değil, değer bakımından birbirinden ayrılması gereken birçok metal aynı anda ortaya çıkabilir.

Elektrik tesisatında bakır kablo; eski su ve ısıtma tesisatında bakır boru ve sarı olarak bilinen pirinç bağlantı elemanları; pencere, kapı ve cephe uygulamalarında alüminyum profil; korkuluk, kapı, bahçe elemanı ve çeşitli konstrüksiyonlarda demir; mutfak ve mekanik ekipmanlarda ise paslanmaz çelik çıkması mümkündür.

Yeşilköy’ün tarihî yapı dokusu da burada ayrıca önemlidir. İBB Kültürel Miras çalışması Bakırköy genelinde 494 korunması gereken tescilli eser bulunduğunu ve bunların bir bölümünün Yeşilköy’deki sivil mimarlık, dini ve eğitim yapılarından oluştuğunu belirtiyor. Bu nedenle tarihî veya korunması gereken yapılardaki metal sökümleri sıradan bir bina yıkımı gibi ele alınamaz. Hurdanın alınması, ancak yetkili restorasyon veya tadilat sürecinde gerçekten sökülmüş ve elden çıkarılması uygun görülmüş malzeme söz konusu olduğunda değerlendirilmelidir.

Yeşilköy’de alüminyum hurdası özellikle ticari ve kurumsal yapı tarafında dikkat çeker. Fuar standlarında kullanılan modüler profiller, bölme sistemleri, vitrin ve çerçeve elemanları ile bazı cephe ve doğrama uygulamalarında alüminyum yaygındır.

Fuarların sık kurulup söküldüğü bir komplekste malzemelerin büyük bölümü yeniden kullanılabilir; fakat deformasyona uğramış, ölçüsü değişmiş veya ekonomik kullanım ömrünü tamamlamış profiller zaman içerisinde hurda statüsüne geçebilir. Fuar alanının yanında ofis, dükkân, toplantı salonu ve otellerin bulunması da metal hurda kaynaklarını çeşitlendirir. İstanbul Dünya Ticaret Merkezi kendi tesislerinde bu farklı ticari fonksiyonların birlikte bulunduğunu belirtmektedir.

Otel ve ticari mutfak yenilemelerinde paslanmaz çelik; mekanik sistemlerde bakır boru ve pirinç vana; cephe ve doğramalarda alüminyum; teknik odalarda ise kablo ve çeşitli demir-çelik malzemeler görülebilir. Bu nedenle Yeşilköy’de ticari işletmelerden çıkan metal hurdaların tek kalemde “karışık metal” olarak değerlendirilmesi yerine ayrıştırılması daha doğru sonuç verir.

Yeşilköy’ün denizle ilişkisi yalnızca sahil kullanımından ibaret değildir. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Balıkçılık Kıyı Yapıları Envanteri’nde Yeşilköy, Bakırköy ilçesinde kayıtlı bir balıkçı barınağı olarak yer almaktadır. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de 2024 yılında Yeşilköy Su Ürünleri Kooperatifi ve balıkçı barınağında modernizasyon ihtiyaçlarının görüşüldüğünü açıklamıştır.

Balıkçı barınakları yapıları gereği elektrik, su, bağlama, rıhtım ve çeşitli yardımcı tesislere sahiptir. Deniz ortamında kullanılan metal parçaların bakım ve yenileme ihtiyacı da karadaki standart yapılardan farklıdır. Kullanım dışı kalan bağlantı parçaları, korkuluklar, galvanizli veya paslanmaz metal elemanlar, elektrik kabloları, motor ve tesisat bağlantılarından ayrılan metal parçalar bu çevrede karşılaşılabilecek hurda türleri arasındadır.

Özellikle deniz ortamı nedeniyle korozyona uğramış demir ile paslanmaz çeliğin birbirinden ayrılması önemlidir. Görünüş olarak benzer metal parçaların alaşım niteliği ve kullanım alanı farklı olduğundan Yeşilköy krom hurdası değerlendirmesinde malzemenin gerçekten paslanmaz çelik sınıfında olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

Yeşilköy’de metal hurdanın bulunduğu nokta kadar alınacağı alanın ulaşım yapısı da önem taşır. Marmaray’ın Gebze-Halkalı güzergâhında Yeşilköy istasyonu bulunmakta; istasyon Yeşilyurt ile Florya Akvaryum durakları arasında yer almaktadır.

Bakırköy Belediyesi’nin Yeşilköy-Yeşilyurt ring güzergâhında verdiği güncel yerel noktalar da mahallenin günlük hareketliliğini daha net gösterir. Güzergâh Yeşilköy Çiroz Mevkii, İstasyon Caddesi, Gazi Evrenos Caddesi, Fener Yolu, Pazar Yolu ve çevresindeki yerleşim alanlarını birbirine bağlamaktadır.

Bu mikro yapı hurdacılık açısından özellikle konut, dükkân ve küçük işletme kaynaklı alımlarda önemlidir. Bir bina tadilatından çıkan birkaç yüz kilogramlık farklı metal ile büyük bir teknik tesisten çıkan paletli veya toplu malzemenin yükleme organizasyonu aynı değildir. Yeşilköy merkezinde yerinde ayırma ve kontrollü yükleme ön plana çıkarken, büyük ticari tesislerde malzemenin önceden sınıflandırılması ve miktara uygun taşıma organizasyonu daha belirleyici olabilir.

Bölgenin yapısı birlikte değerlendirildiğinde Yeşilköy’de demir hurdasının tek başına baskın olduğu bir profil yerine daha çeşitli ve değer sınıfları farklı metal hurdalar öne çıkar.

Bakır ve hurda kablo, konut elektrik tesisatları, klima sistemleri, teknik tesisler, ofis ve fuar altyapısı nedeniyle önemlidir. İzolasyonlu kablo ile soyma bakır veya boru bakırı aynı sınıfta değerlendirilmemelidir.

Alüminyum, özellikle pencere-doğrama yenilemeleri, ticari cephe uygulamaları, fuar stand sistemleri ve çeşitli hafif konstrüksiyonlarda karşılaşılabilecek önemli bir gruptur.

Demir ve çelik, bina tadilatlarından kapı, korkuluk, bahçe elemanı ve konstrüksiyonlara; kurumsal tesislerde şase, taşıyıcı ve teknik ekipman parçalarına kadar geniş bir kaynaktan çıkabilir.

Sarı hurda, özellikle eski tesisatlardaki vana, musluk, bağlantı parçası ve çeşitli mekanik ekipmanlardan çıkabilen pirinç malzemelerde önem kazanır.

Krom ve paslanmaz çelik, Yeşilköy’ün restoran, otel, ticari mutfak, kıyı ve kurumsal tesis yapısıyla ilişkilidir. Mutfak tezgâhları, evyeler, raf sistemleri, korkuluklar ve bazı mekanik ekipmanlar bu gruba girebilir.

Yeşilköy hurda alımında malzemenin yalnızca ağırlığına bakılması doğru bir yaklaşım değildir. Bölgenin karakteri nedeniyle aynı adresten bakır kablo, alüminyum profil, demir, pirinç ve paslanmaz çelik birlikte çıkabilir. Bunların karışık şekilde tartılması yerine metal türlerine göre ayrılması gerekir.

Örneğin konut renovasyonundan çıkan ince tesisat kablosu ile kurumsal bir teknik sistemden çıkan kalın enerji kablosunun metal oranı aynı değildir. Benzer şekilde alüminyum doğrama ile demir destek profili veya paslanmaz mutfak ekipmanı birbirinden ayrılmalıdır. Özellikle çok kalemli tadilatlarda malzemenin sökümden sonra sınıflandırılması, gerçek metal değerinin daha sağlıklı belirlenmesini sağlar.

Yeşilköy’de metal hurdacılığın temel özelliği yüksek yoğunluklu ağır sanayi değil, farklı nitelikteki kullanım alanlarının küçük bir coğrafyada birleşmesidir. Tarihî ve villa tipi konut dokusu elektrik-tesisat yenilemelerini; İstanbul Fuar Merkezi ve Dünya Ticaret Merkezi ticari ve teknik hurdayı; Atatürk Havalimanı çevresi büyük ölçekli altyapı karakterini; Yeşilköy Balıkçı Barınağı ise kıyı ve deniz kullanımına bağlı metal gruplarını öne çıkarır.

Bu yapı, Yeşilköy hurda kablo, Yeşilköy bakır hurdası, demir, alüminyum, sarı ve krom hurdası alımlarının aynı yöntemle değerlendirilmemesi gerektiğini gösterir. Konut kaynaklı küçük ve karma metal partileriyle kurumsal tesislerden veya kapsamlı yenilemelerden çıkan toplu malzemeler farklı organizasyon gerektirir.

Dolayısıyla Yeşilköy’de hurdacılık potansiyelini anlamanın en doğru yolu yalnızca mahallede ne kadar yapı bulunduğuna bakmak değil; yapıların hangi işlevlere sahip olduğunu, hangi teknik sistemleri kullandığını ve bölgenin tarihî konut alanından fuar kompleksine, Marmaray istasyonundan balıkçı barınağına kadar nasıl çeşitlendiğini birlikte değerlendirmektir.