Yenişehir Hurdacı

Pendik’in Yenişehir Mahallesi, klasik anlamda fabrika ve ağır sanayi tesislerinin yoğunlaştığı bir bölgeden farklı bir hurdacılık profiline sahiptir. Buradaki metal hurda hareketliliğini daha çok büyük konut siteleri ve apartmanlar, ticari işletmeler, mağaza ve restoranların teknik altyapıları, tesis bakım ve yenilemeleri, inşaat ve tadilat çalışmaları ile yakın çevredeki Sabiha Gökçen–Kurtköy ekonomik aksı belirler.

Yenişehir’in bu yapısını belirginleştiren en önemli yerel unsurlardan biri Viaport Asya’dır. Alışveriş ve yaşam merkezi doğrudan Yenişehir Mahallesi, Dedepaşa Caddesi üzerinde bulunmaktadır. Bölgenin yalnız konutlardan oluşmadığını; mağazacılık, yeme-içme, eğlence, konaklama ve tesis işletmeciliğinin de önemli olduğunu gösteren bu yapı, Yenişehir’de ortaya çıkabilecek metal hurdaların çeşidini doğrudan etkiler.

Bu nedenle Yenişehir hurdacı faaliyetlerinde yalnızca inşaat demiri veya eski ev tesisatları değil; hurda kablo, bakır tesisat parçaları, alüminyum doğrama ve profil, paslanmaz çelik ekipman, sarı ve pirinç bağlantı parçaları, metal raf ve konstrüksiyonlar gibi farklı malzemeler de önem taşır.

Yenişehir’in önemli özelliklerinden biri, yeni ve görece düzenli konut alanlarının büyük ticari tesislerle iç içe bulunmasıdır. İBB’nin Yenişehir’de Reyhan Caddesi yanında oluşturduğu parkı tanımlarken alanın çevresindeki konut dokusuna özellikle vurgu yapması da mahallenin belirgin yerleşim karakterini ortaya koymaktadır.

Bu tür site ve apartman ağırlıklı bölgelerde hurda oluşumu çoğunlukla tek seferde büyük sanayi hurdası çıkmasından ziyade bina ve tesislerin kullanım ömrü boyunca gerçekleşen yenilemelerden kaynaklanır. Örneğin bir apartman veya site içerisinde elektrik tesisatının yenilenmesi hurda kablo ve bakır; merkezi ısıtma veya mekanik sistem değişiklikleri demir, bakır, pirinç ve paslanmaz metal; pencere ve cephe uygulamaları ise alüminyum profil oluşturabilir.

Yenişehir’de site yönetimleri, apartmanlar, iş yerleri ve ticari tesislerde gerçekleştirilen toplu bakım çalışmaları bu açıdan bireysel daire tadilatlarından daha önemli metal hurda partileri ortaya çıkarabilir. Eski kazan dairesi ekipmanları, metal borular, kablo tavaları, elektrik panolarından sökülen metal parçalar, korkuluklar, kapılar, depo rafları ve çeşitli mekanik parçalar bu gruba girer.

Dolayısıyla Yenişehir hurda alımı değerlendirilirken mahallenin yalnız nüfusuna değil, yapıların teknik donanım seviyesine ve ticari tesis yoğunluğuna da bakmak gerekir.

Yenişehir’de hurda kablo ve bakırın önemli olmasının başlıca nedeni ağır sanayi değil, elektrik ve mekanik altyapının yoğun kullanılmasıdır.

Büyük konut siteleri, mağazalar, restoranlar, oteller, sosyal tesisler ve diğer ticari birimler ciddi miktarda elektrik altyapısına sahiptir. Elektrik dağıtım hatları, pano bağlantıları, jeneratör ve UPS sistemlerine bağlı kablolar, yangın ve güvenlik sistemlerinin bazı altyapıları, iklimlendirme tesisatları ve iş yeri dekorasyonları zaman içinde yenilenebilir.

Özellikle mağaza devirleri veya kapsamlı iş yeri tadilatlarında eski elektrik hatlarının sökülmesiyle çeşitli kesitlerde hurda kablo ortaya çıkabilir. Kablonun ekonomik değeri yalnız ağırlığıyla belirlenmez; bakır veya alüminyum iletkenli olması, izolasyon oranı, damar yapısı ve malzemenin temizliği sınıflandırmada önemlidir.

Bakır ise yalnız elektrik kablosunda bulunmaz. Klima ve soğutma sistemlerinden çıkan bakır borular, sıhhi veya mekanik tesisat parçaları, bazı elektrik ekipmanları ve bağlantı elemanları da Yenişehir’de karşılaşılabilecek bakır hurdalarının kaynakları arasındadır.

Viaport gibi mağaza, restoran, eğlence ve konaklama fonksiyonlarının aynı bölgede bulunduğu büyük ticari tesislerin varlığı, Yenişehir’de teknik bakım ve iş yeri yenilemelerinin metal hurda açısından neden dikkate alınması gerektiğini gösterir.

Viaport’un Yenişehir Mahallesi, Dedepaşa Caddesi üzerindeki konumu, mahallenin ticari kimliğinde ayrı bir ağırlığa sahiptir.

Büyük alışveriş ve yaşam tesislerinde hurdacılık açısından önemli olan yalnız mağazaların kendisi değildir. Mağaza dekorasyonlarının değiştirilmesi, restoran mutfaklarının yenilenmesi, teknik hacimlerin bakımı, depolama sistemlerinin değiştirilmesi ve mekanik-elektrik sistemlerinde gerçekleştirilen çalışmalar farklı metal gruplarının ortaya çıkmasına neden olabilir.

Bu tür alanlardan çıkabilecek başlıca metaller arasında:

Hurda Kablo ve elektrik tesisatı parçaları,

Bakır Boru ve bağlantılar,

Alüminyum Profil, cephe ve doğrama parçaları,

Paslanmaz Çelik mutfak ekipmanları,

Demir Raf ve konstrüksiyonlar,

Sarı ve Pirinç vana, musluk ve bağlantı parçaları,

Metal Havalandırma ve mekanik tesisat parçaları

yer alabilir.

Burada önemli olan, her ticari işletmeden sürekli veya aynı miktarda hurda çıktığını varsaymamaktır. Metal hurda genellikle mağaza renovasyonu, işletme değişikliği, teknik bakım, ekipman yenilemesi veya kapsamlı tadilat dönemlerinde yoğunlaşır.

Yenişehir tamamen eski yapı stokundan oluşan bir mahalle değildir. Bu nedenle bölgedeki demir hurdasının kaynağı yalnız bina yıkımı olarak düşünülmemelidir.

Yeni yapıların iç tadilatlarında dahi çelik profiller, kapı ve korkuluklar, asma tavan taşıyıcıları, tesisat destek elemanları, metal bölmeler, klima ve mekanik sistem konstrüksiyonları çıkabilir. Daha kapsamlı bina yenilemeleri veya dönüşüm çalışmalarında ise demir miktarı belirgin biçimde artabilir.

Ayrıca İBB’nin Pendik ilçesindeki riskli yapılara ilişkin plan çalışmaları kapsamında Yenişehir de plan kapsamındaki mahalleler arasında gösterilmekte ve “Yenişehir ve Çamlık Mahallesi Bir Kısmına Ait Nazım İmar Planı” ayrıca belirtilmektedir. Bu durum Yenişehir’deki yapılaşmanın planlama ve dönüşüm süreçlerinden tamamen bağımsız olmadığını göstermektedir.

Bununla birlikte belirli bir bölgede sürekli yoğun bina yıkımı yaşandığı veya belirli tonajlarda hurda ortaya çıktığına dair veri bulunmadığı sürece bu yönde kesin rakam vermek doğru değildir. Yenişehir’de demir hurdasının daha gerçekçi kaynakları bina tadilatları, site bakım işleri, ticari alan yenilemeleri ve dönemsel inşaat faaliyetleridir.

Yenişehir’in modern konut ve ticari yapı karakteri alüminyumu ayrıca önemli hale getirir.

Alüminyum doğramalar, mağaza cepheleri, pencere sistemleri, korkuluklar, çeşitli profil uygulamaları ve tabela konstrüksiyonları özellikle yapı yenilemelerinde ortaya çıkabilir. Konut sitelerinde balkon kapatma veya pencere sistemlerinin değiştirilmesi; ticari alanlarda ise vitrin ve cephe dekorasyonlarının yenilenmesi alüminyum hurdasının tipik kaynaklarıdır.

Alüminyum hurda değerlendirilirken profil, levha, döküm veya farklı alaşım grubundaki malzemelerin birbirinden ayrılması önemlidir. Üzerinde yoğun demir, plastik veya başka malzeme bulunan parçalarla temiz alüminyum profiller aynı sınıfta değerlendirilmez.

Yenişehir’de sarı ve pirinç hurdaların büyük miktarda sanayi üretim artığı şeklinde ortaya çıkması beklenen temel senaryo değildir. Bu metaller daha çok bina ve tesislerin mekanik ekipmanlarından gelir.

Musluk bataryaları, vanalar, sayaç bağlantıları, tesisat fittingsleri ve çeşitli mekanik parçalar sarı ve pirinç hurda oluşturabilir. Özellikle otel, restoran, mağaza, site ortak alanı veya büyük konut tesisatlarının yenilenmesi sırasında küçük hacimli fakat değerli metal grupları ortaya çıkabilir.

Krom olarak günlük dilde adlandırılan hurdalarda ise çoğu zaman paslanmaz çelik ekipmanlar söz konusudur. Yenişehir’de restoran ve ticari mutfakların varlığı bu metal grubunu anlamlı hale getirir. Paslanmaz tezgâh, evye, raf, servis ekipmanı, davlumbaz ve çeşitli mutfak parçaları işletme yenilemelerinde hurdaya ayrılabilir.

Yenişehir’in hurdacılık açısından dikkate değer yerel bağlantılarından biri Tavukçuyolu Caddesi çevresidir. Pendik Belediyesi kayıtlarında Yenişehir Mesire Alanı ve PenCR Bahçe gibi belediye tesislerinin Tavukçuyolu Caddesi üzerinde yer aldığı görülmektedir. Belediyenin stratejik planında ayrıca Yenişehir Semt Pazarı Menekşe Sokak’ta, havaalanı açık otoparkı ise Minnet Caddesi’nde gösterilmektedir.

Bu bilgiler, Yenişehir’in yalnız kapalı konut sitelerinden oluşmadığını; günlük ticaret, kamusal tesisler, otopark ve yoğun ulaşım hareketliliğini de barındırdığını gösterir.

Tavukçuyolu ve çevresindeki iş yerleri, tesisler ve konutlarda gerçekleşen bakım-tadilat işleri; küçük ve orta ölçekli metal hurdaların farklı noktalardan ortaya çıkmasına yol açabilir. Ancak bu bölgede hurdacılık faaliyetlerini ağır sanayi bölgesi mantığıyla değerlendirmek yerine dağınık kaynaklardan çıkan hurdaların yerinden alınması ve sınıflandırılması daha gerçekçi bir yaklaşımdır.

Yenişehir’in ayırt edici özelliklerinden biri Sabiha Gökçen Havalimanı ve Kurtköy’e yakın konumudur. M4 Kadıköy–Sabiha Gökçen Havalimanı Metro Hattı üzerinde Kurtköy ve Sabiha Gökçen Havalimanı istasyonlarının bulunması, bölgenin İstanbul’un ana ulaşım koridorlarından biriyle güçlü bağlantısını göstermektedir.

Yakındaki Teknopark İstanbul da Kurtköy/Sanayi Mahallesi tarafında, havalimanına komşu büyük bir teknoloji geliştirme bölgesi olarak faaliyet göstermektedir. Teknopark İstanbul’un kendi ulaşım bilgilerinde TEM üzerinden Kurtköy çıkışı ile D-100’den Pendik–Tersane ve Kurtköy–Pendik bağlantısının kullanıldığı belirtilmektedir.

Teknopark İstanbul’u Yenişehir sınırları içerisindeymiş gibi değerlendirmek doğru değildir. Ancak havalimanı, teknoloji bölgesi ve Kurtköy’deki ticari faaliyetlerin oluşturduğu geniş ekonomik çevre; Yenişehir’deki konut, mağaza, otel, yeme-içme ve hizmet sektörünün gelişmesini destekleyen bölgesel unsurlardandır.

Bu yapı aynı zamanda Yenişehir hurdacı operasyonlarında ulaşımın neden önemli olduğunu açıklar. Hurda yükünün bulunduğu site veya işletmeden alınarak ana yol bağlantılarına çıkarılması, yoğun yerleşim alanlarında büyük araç kullanımından daha belirleyici olabilir.

Yenişehir gibi farklı metal türlerinin aynı tadilat veya tesis bakımından birlikte çıkabildiği bölgelerde hurdanın karışık halde tutulması ekonomik değer kaybına yol açabilir.

Örneğin bir kapsamlı iş yeri yenilemesinde aynı anda bakır kablo, alüminyum profil, demir konstrüksiyon ve paslanmaz çelik ekipman bulunabilir. Site bakımında ise eski demir borularla pirinç vanaların ve bakır bağlantıların birlikte sökülmesi mümkündür.

Bu nedenle mümkün olduğunda:

Bakır ve Kabloların demir hurdadan ayrı tutulması,

Alüminyum Profillerin farklı metallere karıştırılmaması,

Pirinç ve Sarı Parçaların ayrıca ayrılması,

Paslanmaz Metal Ekipmanların normal demirden ayrılması,

Kabloların tür ve yapısına göre sınıflandırılması

hurdanın daha doğru değerlendirilmesini sağlar.

Mahallede yüksek miktarlı metal hurdaların her zaman bina yıkımından çıkması gerekmez. Yenişehir’in yerel yapısı dikkate alındığında daha büyük hurda partileri özellikle site toplu bakım çalışmaları, ticari işletme renovasyonları, mağaza sökümleri, restoran ekipman değişiklikleri, mekanik tesisat yenilemeleri ve devam eden yapı işleri sırasında oluşabilir.

Bir mağazanın tamamen boşaltılması sırasında metal raf sistemleri ve dekorasyon profilleri; bir restoran yenilemesinde paslanmaz mutfak ekipmanları; bir site teknik merkezinde eski boru, pompa, vana ve elektrik kabloları aynı projeden çıkabilir.

Bu özellik Yenişehir’i küçük konut hurdası ile büyük sanayi hurdası arasında farklı bir noktaya yerleştirir: Bölgede hurdanın kaynağı çoğunlukla üretim hattı değil, yoğun şekilde kullanılan ve periyodik olarak yenilenen yapı ve tesislerdir.

Yenişehir’de metal hurda alımı açısından özellikle şu gruplar öne çıkar:

Hurda kablo ve bakır; konut, site, mağaza ve tesislerin elektrik-mekanik yenilemelerinden kaynaklanabilir.

Demir hurda; tadilat, inşaat, metal konstrüksiyon, korkuluk, boru, depo ve teknik tesis ekipmanlarından çıkabilir.

Alüminyum hurda; pencere sistemleri, doğrama, mağaza vitrini, cephe ve çeşitli profil uygulamalarında yoğunlaşabilir.

Sarı ve pirinç hurda; vana, musluk, bağlantı elemanı ve mekanik tesisat yenilemelerinde ortaya çıkabilir.

Krom ve paslanmaz metal; özellikle restoran, ticari mutfak ve diğer işletme ekipmanlarında önem kazanır.

Yenişehir’in hurdacılık yapısının temel özelliği de tam olarak budur. Mahallenin metal hurda potansiyeli fabrikalardan çok konut sitelerinin, modern binaların, ticari tesislerin, mağazaların ve bölgedeki sürekli yapı-teknik yenileme döngüsünün sonucudur. Viaport’un doğrudan mahallede bulunması, Tavukçuyolu çevresindeki tesisler ve Sabiha Gökçen–Kurtköy aksına yakınlık Yenişehir’i Pendik’in klasik konut mahallelerinden ayıran başlıca unsurlardır.